|
Неодамна, извршувајќи ја својата парохиска должност по повод домашна слава, бев во домот на едно православно семејство. По завршувањето на чинот – водосвет и режење на славскиот лебк, по малку возгордеано, еден од гостите ми се обрати со прашањето: Во црквата “Св. Илија“ скоро имавте избори, кој ви е сега претседател? Веднаш почувтствував дека желба на соговорникот беше да отвори општа дискусија околу некои збиднувања во нашата црква па наместо одговор му возвратив со прашањето: А зошто прашуваш кој ни е претседател? Мислам дека побогоугодно ќе биде ако прашаш: Како ви е црковниот живот? Кога ви се светите богослужби во црквата “Св. Илија“, или како е со богослужбите во црквата? Не сакам да бидам разбран погрешно дека сум против претседателите на црковните одбори, но мислам дека најважно е за секој христијанин, па и за тебе, најпрво да се трудиме да Го сретнеме и Го познаеме Бога. Бога само преку молитвата можеме да Го почувствуваме и да разговараме со Него; и Бога најјасно можеме да го сретнеме во храмот, на Светата Литургија. Затоа дојди со семејството на света богослужба во црквата “Св. Илија“, Mississauga, ќе се помолиш на светецот, односно на Бога, а ќе ги запознаеш и луѓето. Потоа продолжив: Кога одиме во амбуланта или во болница или во било кој медицински центар најпрво го бараме лекарот. Од лекарот имаме потреба да не* прегледа и да ја диагностицира болеста која не* мачи, а потоа да одреди соодветна терапија. Ако не го сретнеме докторот тогаш сме го промашиле доаѓањето во таа медицинска установа. Така е и во Црквата. Православната Црква е најголемата и најсоодветна медицинска установа. Докторите во болниците и амбулантите го лечат телото, а Господ во Црквата се грижи и за телото и за душата на човекот. Сакале или не мораме да признаеме дека душата е најголемото богатство на човекот. Таа ни е дар од Бога. Зошто тогаш го игнорираме тој дар Божји? Како што болницата или амбулантата без лекар не е медицинска установа така и црквата, храмот, без Бога не е вистинска Црква ниту, пак, храм. За нас, христијаните, храмот е “дом Божји“, “дом за молитва“ (Мат. 21, 13). Храмот е осветено место место каде што Бог постојано живее и обитава. Кога Мојсеј разговараше со Бога на планината Хорив Господ му заповеда да ги соблече обувките од нозете оти местото на кое стои е света земја (Излез 3, 5). Затоа и ние треба да го почитуваме храмот најпрво како свето место. Така треба да биде во Црквата. Претседателите и членовите во црковните одбори ги бира народот. Тие сами се избираат и сами се менуваат и иако мандатот им е привремен и работата доброволна, пак се караат, се расправаат се тужат и сл. додека, пак, учењето на Црквата има вечна вредност. И дали е сега најважно тоа кој е претседател на црковниот одбор? Важно е луѓето да живеат со верата во Бога и да се молат. Но, ете, за жал кај нашиот народ тоа не е секогаш така. Во нашите цркви луѓето повеќе размислуваат за некои неважни работи, се занимаваат некои безначајни нешта наместо да размислуваат за Бога, за верата и, што е најважно, за душата своја. И не само обичните луѓе, туку така се однесуваат и мнозина кои се избрани во црковните одбори. Мнозина од нив забораваат дека прва и најважна работа и обврска нивна е – да доаѓаат на светите богослужби т.е. на молитва. Секој христијанин, кога е времето за света богослужба, треба да трча кон светиот храм. Не треба да чекаме да се случи нешто спектакуларно, дали избори, дали некои други безначајни работи, па да дојдеме во црквата. Многу е погрешно и тоа кога членството во црквата се употребува и користи како гласачка машинерија. Не доаѓам во црква затоа што не гисакам некои луѓе На ова согворникот ми вели: Јас не доаѓам в црква затоа што не ги сакам некои луѓе кои се во црковните одбори. Незнам кои се тие луѓе што ти не ги сакаш, можеби еден од нив сум и јас иако јас и ти досега не сме имале некои поблиски средби!? Но тоа и не е толку важно. Сега ме потсети на еден разговор што пред неколку години го имав со еден наш човек музичар по звање. Имено, меѓу другото, разговорот не* донесе токму на оваа тема. Тој ми вели: Јас не доаѓам на богослужба затоа што не можам да ги гледам некои луѓе од управата. Помирен сум кога ќе дојдам после службата ќе си запалам свеќа, ќе си се помолам и тоа за мене е доволно. Погрешно е, му велам, ако мислиш дека со тоа, како христијанин, си ја завршил твојата обврска кон верата. Со такво традиционално одење в црква и со такво формално и надворешно верување, само со палење свеќа, ти ама баш ништо не си направил за верата и никаква жртва не си принел на Бога. Твоето недоаѓање на светите богослужби, поради тоа што не ги сакаш некои луѓе, не е никаво оправдување пред Бога. Напротив, правиш уште поголем грев. Како ќе се чувствуваш ти ако некој ти рече: штом те слушнав тебе одсега натаму се откажувам од слушање музика! Зошто, вели, зарем јас сум толку лош музичар? Не, не си лош, ама не си ни најдобар, нели? Има мнозина кои се подобри од тебе. Сигурно дека има, вели тој. Па ако луѓето гледаат да ги слушаат само подобрите од тебе тогаш кој ќе те слуша тебе? Впрочем, во црквата не се доаѓа за да се покажеме кои сме и што сме, ниту да ги судиме и осудуваме луѓето и да гледаме кој каков е и што прави. Тоа и не е наша работа. Господ во Евангелието дури забранува да се судиме еден со друг кога вели: “Не судете, за да не бидете судени. Со каков суд судите со таков ќе ви се суди....“ вели Христос (Мат. 7, 1). Господ е Тој Кој што ќе им суди на сите луѓе и за добрите и за лошите дела. Наша обврска е да се молиме на Бога не само за себе туку и за оние кои сметаме дека ни се непријатели, кои не ги сакаме, кои ни* зграшиле и сл. (Мат. 5, 43 – 48). Палењето свеќа ќе биде прифатлива жртва доколку сме ги исполниле другите христијански норми. Без тоа свеќата нема никаква вредност. Многу е невкусно кога црквата ја користиме како мегдан за меѓусебна пресметка. Сите наши лични фрустрации треба да ги заборавиме и пред да влеземе во храмот, на Светата Литургија, најпрво треба да се помириме со луѓето (Мат. 5, 23 – 24) за да биде нашата молитва и нашата жртва примена од Бога. Ние сме Христови апостоли Секој човек, крстен, христијанин, е апостол и мисионер Христов на земјата. Оваа должност сме ја примиле уште при крштевањето. Според тоа наша обврска не е само да ја чуваме верата, туку и да ја пренесуваме на идните поколенија и да ја шириме меѓу другите луѓе. “Одете и научете ги сите народи крштевајќи ги во името на Оца, и Сина, И Светиот Дух...“ вели Христос (Мат. 28, 19) Какви проповедници ќе бидеме ние ако не се молиме на Бога? А штом не се молиме тоа значи и верата не ни* е на потребно ниво, а токму верата е клучот за нашиот однос со Бога. За да се молиш треба прво да веруваш. Но, за жал, ние не само што не ја шириме верата надвор, туку и во “домот Божји“ сме многу пасивни. Жално е да се слуша како во некои наши цркви, од некои членови во црковните одбори, има отпор против систематското изучување на христијанската веронаука и против верското образование на децата. Според нив изучувањето на македонскиот јазик било доволно и не треба децата да се оптеретуваат со веронаука. Доволно е, велат, децата да се чувствуваат како македонци па и нека не се добри верници. Или како ќе го објасниме тоа кога религиозни списанија и билтени наместо да се делат на луѓето за читање се фрлаат во корпа за ѓубре како непотрени и застарени!? Скоро секојдневно сретнуваме луѓе, претежно млади, кои ни доаѓаат на врата нудејќи ни верска литертура од некои протестански секти. Тие млади луѓе се посебно обучени во нивните верски заедници за таа мисионерска работа. Дали ти, бидејќи велиш дека си многу заинтересиран за состојбите во Црквата, би ги пуштил твоите деца да одат така по куќите и да делат списанија или литература од нашата религија? Не, вели. Тие заедници во своите буџети одвојуваат посебни средства за мисионерство и секоја верска заедница бара доброволци кои ќе одат на мисионерска работа, за година или две, во други земји и други континенти. Сигурно знам во 1993 година во хотелот Holyday Inn во Brampton Баптистичката црква имаше семинар на кој, меѓу другото, правеа план како да ја прошират нивната мисија во пост-комунистичките земји, меѓу кои беше вклучена и Македонија. Значи тие оттука планираат како да ни ги земат децата од школите, а од друга страна, гледаме како нашите луѓе протестираат против сопствената Црква собирајќи потписи, петиции и тн. Тоа треба сериозно да го загрижи секој православен македонец. Затоа неопходно е сите заедно да работиме на подобрување на квалитетот на нашата мисионерска работа. За разлика од порано денес е многу полесно кога имаме на располагање весници, радија, ТВ, интернет и слично. Пред неколку дена, му велам, ми се јави по телефон во црквата некој човек кој се претстави како многу активен член во Muslim community и ми вели: “Сакам да дојдам во вашата црква да одржам предавање, било на возрасните било на децата од Sunday School, за исламот и да ги запознаам вашите верници со основните вистини за муслиманската вера. Оти, вели, луѓето денес имаат многу искривено гледање и погрешна претстава за исламот“. Си велам, колкава храброст и каква дрскост! Тој се осудува да праша да држи предавање за исламот во нашата црква, а ние, самите, во некои наши цркви не смееме да спомнеме за христијанската веронаука затоа што некои управници ќе ни замерат, ќе ни се налутат и, не дај Боже, ќе не* отпуштата од работа. Неоспорно е дека има слабост и кај дел од свештенството - но секому според заслугата. За крај ќе ти кажам уште ова: Пред да дојдам наваму при една средба во Скопје отец Гаврил Светогорец, меѓу другото, ми рече: “Оче Илија, колку и да мислиме дека муслиманите имаат погрешно верување треба да знаеме дека, сепак, тие се молат. Нашиот народ не сака да се моли на Бога“. И што вреди ако ние велиме дека Православната вера е најисправна и има најправилно учење ако, прво, самите не се почитуваме, не се молиме на Бога, не се причестуваме, не се исповедуваме и сл. Верата наша во Бога треба да биде наше убедување, кое ќе го пренесеме во животот, а никако традиционално следење и исполнување. Само тогаш ќе бидеме вистински Христови следбеници. Тука заврши нашиот разговор бидејќи јас требаше да продолжам во извршувањето на мојата парохиска работа. Со ова мислам не ги вознемирив домаќините. Напротив почувствувам дека сите со внимание ме слушаа. Всушност, празнувањето на домашната слава не е во богатата трпеза, туку во молитвата, во жртвата што се принесува на светецот и на Бога. Секако и свештеникот треба да најде место и простор да изложи својата поука за празникот. Пишува: прота-ставрофор ИЛИЈА ДОНЕВ |
